„Nie wypala się ten kto nigdy nie płonął” Christiny Maslach
Ile razy rano myślałaś o tym, że nie dasz rady wstać do pracy? Ile razy myśląc o pracy czułaś się totalnie wyczerpana emocjonalnie i fizycznie? Ile razy zastanawiałaś się, czy to normalne, że na samą myśl o niej chce Ci się płakać i wszystko co z wiązane z nią wydaje Ci się głupie i nic nie warte?
Pewnie większość z nas miała takie myśli, odczucia i pomyślała, że to jest normalne zmęczenie, czasem mamy dosyć ludzi z którymi pracujemy, nie dajemy rady sobie z obowiązkami, coś chwilowo nas przerosło, zestresowało. I byłoby to w porządku, gdyby po jakimś czasie to minęło. Ale jeżeli jest to permanentny stan, który zaczyna paraliżować nasze życie to powinna nam się zapalić „czerwona lampka”, bo są to pierwsze przesłanki to wypalenia zawodowego.
W ostatnim czasie dużo się mówi się o tym zjawisku i cieszy mnie fakt, że zaczęto traktować je jak chorobę. Dlaczego? Bo tak naprawdę jest to skutek zespołu różnych dolegliwości, które nakładają się na siebie w dłuższej perspektywie czasu. WHO uznała wypalenie zawodowe za jednostkę chorobową i od 1 stycznia 2022 r. pracownicy mogą dostać zwolnienie lekarskie z tego tytułu. I chociaż wielu pracodawców może stwierdzić, że jest to łatwa wymówka na lenistwo, to ja zdecydowanie się z tym nie zgodzę. Wypalenie zawodowe to „stan, który, rozwija się powoli, przez dłuższy okres przeżywania długotrwałego stresu i angażowania całej energii życiowej i który w końcowym efekcie wywiera negatywny wpływ na motywację, przekonania i zachowanie”. Jest to szereg objawów, które dotykają nasze ciało i z czasem zaczynamy je dostrzegać np. codzienne bóle głowy i brzucha, bezsenność, permanentne zmęczenie, utrata koncentracji, płaczliwość, nadwrażliwość czy ataki paniki to skutkuje ogólnym spadkiem naszej formy, a co za tym idzie jesteśmy mniej wydajnymi pracownikami. Badania pokazują, że wśród pracujących zawodowo Polaków 65 proc. wskazuje symptomy wypalenia zawodowego[1]. Nie ma zasady, czy jesteś kobietą czy mężczyzną, osobą z małym czy z dużym stażem pracy, wypalenie zawodowe może dopaść każdego. Z badań wynika, że wypalenie zawodowe częściej dotyczy zawodów „pomocowych”, tam gdzie występuje intensywny kontakt z drugim człowiekiem (np. lekarz, psycholog), ale mówi się, że obecnie mogą być dotknięte osoby z innych branż, szczególnie związanych z usługami.
Wypalenie zawodowe wpływa nie tylko na nasze ciało jak również na nasze zachowanie. Charakterystyczne objawy wypalenia:
- depersonalizacja, cynizm czy sarkazm wobec współpracowników, szefa, firmy
- obniżone poczucie dokonań osobistych
- odwlekanie zadań w czasie
- stronienie od współpracowników, izolowanie się
- brak zaangażowania, co skutkuje zaniedbywaniem obowiązków
[1] UCE Researach i Syno Poland dla platformy ePsycholodzy.pl.
Dodatkowo:
- brak autonomii i poczucia kontroli wykonywanych obowiązków,
- długotrwały stres,
- praca niezgodna z naszymi wartościami,
- niejasne cele,
- sprzeczne polecenia i oczekiwania,
- brak docenienia,
- brak wsparcia ze strony współpracowników lub przełożonych.
„Możesz podjąć misje znalezienia pracy idealnej albo należy wziąć się z życiem za bary i nauczyć się radzić sobie w każdym środowisku bez względu na to jak będzie ono trudne – decyzja należy do Ciebie”
Lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego warto nauczyć się radzić sobie z trudnymi dla nas sytuacjami, w taki sposób, aby nie dopuścić do całkowitego wypalenia. Niekiedy jedynym wyjściem jest zmiana pracy, a jeżeli nie jesteśmy w stanie podjąć takiej decyzji, to możemy zmienić nasze nastawienie i naszą postawę wobec aktualnego miejsca pracy.
Jak to zrobić?
- Zaktualizuj swoje oczekiwania wobec pracodawcy – może aktualny pracodawca nigdy nie będzie mógł Ci zaoferować tego czego chcesz – miej wobec niego realne oczekiwania.
- Zadbaj o to, aby doceniać samą siebie, pamiętaj codziennie zapisuj sobie rzeczy, które udało Ci się zrobić np. rozwiązać jakiś problem – pokazuje to Twoją sprawczość.
- Ustal jasny zakres obowiązków – dbaj o to, aby stawiane przed Tobą cele były do zrealizowania i zgodne z Twoimi umiejętnościami.
- Zadbaj o swoją autonomię oraz to, aby nadmierna kontrola nie wpływała na Twoje zaangażowanie.
- Rozwijaj swoje kompetencje poprzez szkolenia związane z asertywnością, organizacją pracy, zarządzaniem swoim czasem.
- Zadbaj o higienę psychiczną, naucz się korzystać z metod radzenia sobie ze stresem np. poprzez regularną aktywność fizyczną lub słuchanie relaksacyjnej muzyki.
- Zadbaj o wsparcie swojego najbliższego otoczenia – buduj pozytywne relacje z najbliższymi.
- Miej czas na hobby i na odpoczynek.
- Zadbaj o to aby nie tylko praca była źródłem Twojej satysfakcji z życia – rozwijaj swoje pasje, znajdź odskocznie.
Jeżeli sytuacja tego wymaga nie wstydź się skorzystać z pomocy specjalisty.
[2] „Pokochaj poniedziałki, jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym”, J. Karpeta
[3] „Pokochaj poniedziałki, jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym”, J. Karpeta
